Test trầm cảm online miễn phí, 4 thang đánh giá phổ biến
Nếu dạo này bạn thấy mọi thứ nặng nề hơn bình thường, một bài sàng lọc có thể giúp bạn gọi tên điều đang xảy ra. Đây không phải chẩn đoán – nhưng là bước đầu tiên hợp lý để biết mình có nên tìm tới chuyên gia hay không.
Chọn theo hoàn cảnh của bạn
Nếu bạn đang nghĩ tới việc làm hại bản thân
Đừng làm bài test lúc này – hãy nói chuyện với ai đó ngay. Bạn không cần phải tự xoay xở một mình, và việc tìm giúp đỡ không có nghĩa là bạn yếu đuối.
Nếu bạn đang ở gần một người có ý định tự làm hại mình, hãy ở lại cùng họ và cùng gọi một trong các số trên.
Chọn bài test phù hợp với bạn
Bốn thang đánh giá dưới đây phục vụ những nhóm người và mục đích khác nhau. Chọn đúng bài sẽ cho kết quả sát hơn là làm hết cả bốn.
DASS-21 – Lo âu – Trầm cảm – Căng thẳng
Dành cho: Người trưởng thành, muốn nhìn tổng thể
Đo cùng lúc ba trạng thái: trầm cảm, lo âu và căng thẳng, rồi tách thành ba điểm riêng. Hữu ích khi bạn thấy mình mệt mỏi nhưng chưa rõ phần nào đang nặng hơn.
BECK – Thang đánh giá trầm cảm Beck
Dành cho: Người trưởng thành, muốn tập trung vào trầm cảm
Mỗi câu là một nhóm phát biểu mô tả các mức độ khác nhau của cùng một biểu hiện. Đây là một trong những thang sàng lọc trầm cảm được dùng rộng rãi nhất.
RADS – Trầm cảm ở thanh thiếu niên
Dành cho: Học sinh, sinh viên, khoảng 11–20 tuổi
Câu hỏi viết theo ngôn ngữ và bối cảnh của lứa tuổi mới lớn: chuyện trường lớp, bạn bè, gia đình. Phù hợp hơn so với các thang dành cho người lớn.
EPDS – Trầm cảm sau sinh Edinburgh
Dành cho: Phụ nữ đang mang thai hoặc mới sinh con
Bộ câu hỏi ngắn, tập trung vào cảm xúc trong 7 ngày gần nhất. Đây là thang được dùng phổ biến trong chăm sóc sản khoa để phát hiện sớm dấu hiệu cần hỗ trợ.
- Bạn trên 20 tuổi và chưa rõ mình đang gặp vấn đề gì → bắt đầu với DASS-21, vì nó tách riêng ba trạng thái dễ bị nhầm lẫn với nhau.
- Bạn đã khá chắc vấn đề nằm ở tâm trạng đi xuống → chọn BECK để nhìn kỹ hơn.
- Bạn đang đi học, hoặc là phụ huynh muốn hiểu con mình → RADS dùng ngôn ngữ gần với lứa tuổi đó hơn.
- Bạn đang mang thai hoặc vừa sinh con → EPDS được thiết kế riêng cho giai đoạn này.
Trầm cảm là gì?
Ai cũng có những ngày buồn. Trầm cảm khác ở chỗ nó kéo dài, lan sang nhiều mặt của đời sống và không tự tan đi khi hoàn cảnh bên ngoài đã khá hơn.
Trầm cảm là một rối loạn sức khoẻ tâm thần ảnh hưởng tới cách bạn cảm nhận, suy nghĩ và sinh hoạt hằng ngày. Nó không phải là sự yếu đuối, cũng không phải thứ có thể “cố lên là hết”.
Điểm mấu chốt trong các tiêu chuẩn đánh giá là thời gian và mức độ ảnh hưởng: các biểu hiện xuất hiện gần như mỗi ngày, kéo dài từ hai tuần trở lên, và làm bạn khó khăn rõ rệt trong công việc, học tập hoặc quan hệ với người khác.
Đó cũng là lý do mọi bài sàng lọc đều hỏi về khoảng thời gian gần đây chứ không hỏi bạn hôm nay thấy thế nào. Một ngày tồi tệ không nói lên điều gì; nhiều tuần liên tục thì có.
Tám biểu hiện thường được nhắc tới nhất
Có vài biểu hiện trong danh sách này không có nghĩa là bạn bị trầm cảm – chúng cũng xuất hiện khi thiếu ngủ, ốm, hoặc trải qua một biến cố. Ngược lại, không có biểu hiện nào rõ rệt cũng không có nghĩa là bạn ổn. Đây là lúc một bài sàng lọc và một cuộc trò chuyện với chuyên gia trở nên hữu ích.
Bài test làm được gì và không làm được gì?
Phần này quan trọng hơn cả điểm số bạn sắp nhận được.
Bài test giúp bạn
- Gọi tên được thứ đang diễn ra, thay vì chỉ thấy “dạo này kỳ lắm”.
- Có một mốc số để so sánh với chính mình sau vài tuần.
- Biết mình nên hay chưa cần tìm tới chuyên gia.
- Có nội dung cụ thể để kể lại khi đi khám, thay vì lúng túng không biết bắt đầu từ đâu.
- Làm riêng tư, không ai biết, không cần giải thích với ai.
Bài test không làm được
- Không chẩn đoán. Chỉ bác sĩ hoặc nhà tâm lý sau khi trò chuyện trực tiếp mới kết luận được.
- Không phân biệt được trầm cảm với các nguyên nhân khác gây ra biểu hiện tương tự, như thiếu máu, rối loạn tuyến giáp hay tác dụng của thuốc.
- Không thay thế điều trị, và càng không phải căn cứ để tự dùng thuốc.
- Không đo được hoàn cảnh sống của bạn – thứ thường là gốc rễ của vấn đề.
- Không có ý nghĩa nếu bạn trả lời theo điều mình muốn thấy thay vì điều đang thật sự xảy ra.
Làm bài thế nào để kết quả có ý nghĩa
Trả lời theo vài tuần gần đây
Các thang này hỏi về một khoảng thời gian, không hỏi về cảm giác ngay lúc này. Đừng để một buổi chiều tệ hay một tin vui bất chợt kéo lệch toàn bộ câu trả lời.
Chọn phản xạ đầu tiên
Đọc câu hỏi và chọn đáp án gần nhất với cảm nhận thật, đừng cân nhắc quá lâu. Suy nghĩ nhiều thường dẫn tới việc trả lời theo hình ảnh mình muốn có.
Đừng làm đi làm lại trong một ngày
Làm lại liên tục không cho thông tin mới, chỉ khiến bạn lo hơn. Nếu muốn theo dõi, hãy làm lại sau hai tuần và so sánh hai kết quả.
Có kết quả rồi, làm gì tiếp theo?
1 Điểm ở mức thấp
Nếu bạn vẫn thấy mình không ổn dù điểm thấp, hãy tin vào cảm nhận của mình. Bài test có thể bỏ sót, nhất là khi bạn quen với việc giữ mọi thứ trong lòng. Thử chia sẻ với một người bạn tin tưởng, và làm lại sau hai tuần.
2 Điểm ở mức trung bình
Đây là lúc nên chú ý tới giấc ngủ, vận động và những nguồn căng thẳng đang có. Nếu tình trạng kéo dài quá hai tuần hoặc ảnh hưởng tới công việc, học tập, hãy đặt lịch gặp chuyên gia tâm lý để được nhìn nhận kỹ hơn.
3 Điểm ở mức cao
Hãy xem đây là tín hiệu nên đi khám sớm, chứ không phải bản án. Trầm cảm là tình trạng đáp ứng tốt với hỗ trợ đúng cách. Bạn có thể tới khoa tâm thần của bệnh viện đa khoa, bệnh viện tâm thần, hoặc phòng khám tâm lý uy tín.
Nếu trong bài có câu về ý nghĩ làm hại bản thân và bạn đã chọn đáp án khác “không bao giờ”, đừng đợi thêm – hãy nói với người thân hoặc gọi một trong các số ở đầu trang ngay hôm nay.
Câu hỏi thường gặp
Kết quả bài test có phải là chẩn đoán trầm cảm không?
Không. Đây là công cụ sàng lọc, cho biết mức độ các biểu hiện bạn đang mô tả nặng hay nhẹ. Chẩn đoán trầm cảm là việc của bác sĩ chuyên khoa tâm thần hoặc nhà tâm lý lâm sàng, sau khi trò chuyện trực tiếp, hỏi bệnh sử và loại trừ các nguyên nhân cơ thể khác.
Tôi nên chọn bài test nào?
Người trưởng thành chưa rõ vấn đề nên bắt đầu với DASS-21 vì nó tách riêng trầm cảm, lo âu và căng thẳng. Nếu đã khá chắc vấn đề nằm ở tâm trạng, chọn BECK. Học sinh, sinh viên nên dùng RADS. Phụ nữ mang thai hoặc mới sinh con dùng EPDS.
Bài test mất bao lâu và có tốn phí không?
Mỗi bài từ 10 đến 30 câu, thời gian tối đa 15 phút và hoàn toàn miễn phí. Thực tế phần lớn người làm xong trong khoảng 5 đến 10 phút.
Kết quả của tôi có bị lộ ra không?
Bài test không yêu cầu bạn khai tên, tuổi hay thông tin nhận dạng nào. Kết quả hiện trên màn hình của bạn. Nếu dùng máy tính chung, hãy đóng tab sau khi xem xong cho chắc chắn.
Điểm cao có nghĩa là tôi bị bệnh nặng không?
Điểm cao nghĩa là bạn đang mô tả nhiều biểu hiện ở mức rõ rệt, và đó là lý do chính đáng để đi khám sớm. Nó không cho biết bệnh nặng hay nhẹ, cũng không dự đoán tương lai. Nhiều người có điểm cao ở lần đầu và cải thiện rõ sau khi được hỗ trợ đúng cách.
Tôi nên đi khám ở đâu?
Bạn có thể tới khoa tâm thần hoặc khoa tâm lý của bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, bệnh viện tâm thần, hoặc phòng khám tâm lý có chuyên gia được đào tạo bài bản. Nếu chưa sẵn sàng đi khám, gọi đường dây nóng hỗ trợ tâm lý cũng là một bước khởi đầu tốt.
Người thân tôi có dấu hiệu trầm cảm, tôi nên làm gì?
Hãy lắng nghe mà không vội đưa lời khuyên hay so sánh với người khác. Tránh những câu như “cố lên” hay “nhiều người còn khổ hơn”. Bạn có thể đề nghị cùng làm bài sàng lọc, cùng tìm chỗ khám, hoặc đơn giản là đi cùng họ tới buổi hẹn đầu tiên. Nếu họ nói tới việc không muốn sống nữa, hãy coi đó là tình huống khẩn cấp và gọi trợ giúp ngay.
Các bài trắc nghiệm khác
Chú ý tới sức khoẻ tinh thần không phải là chuyện nhỏ nhặt
Dành 10 phút làm một bài sàng lọc là cách đơn giản nhất để biết mình đang ở đâu. Và nếu kết quả khiến bạn lo, hãy nhớ rằng đó là điều có thể xử lý được – với sự giúp đỡ đúng chỗ.